sobota, 4 maja 2013

Kultura na świecie - Turcja


Jeśli myślicie, że Turcja leży gdzieś na Półwyspie Arabskim, a nazwa stolicy tego kraju akurat wyleciała wam z głowy, odejdźcie na chwilę od komputera i wygrzebcie z szafy atlas (pewnie jest nieźle zakurzony). Zaraz potem wróćcie przed ekran, by przeczytać moją rozmowę z dziewczyną, która pochodzi z tego kraju - będzie trochę o filmach, muzyce, książkach i stereotypach.

Basak studiuje w Stambule, chce zostać tłumaczem. Uwielbia Harry'ego Pottera i Małego Księcia, słucha Beatlesów czy Coldplayów. Poznałam ją kilka lat temu (w serwisie Last.fm). Już wtedy wiedziała, kim był Adam Mickiewicz i kojarzyła Kraków, teraz zna nawet kilka słów w naszym języku. Od czasu do czasu wymieniamy się kulturowymi inspiracjami, dzisiaj Basak podzieli się nimi także z wami.

M.: Załóżmy, że mam tylko jeden dzień, by odkryć Turcję. Co koniecznie muszę zobaczyć?

Basak: Jeśli to tylko jeden dzień, powinnaś wybrać budynki w Stambule*, są one naprawdę stare, historyczne. Miasto widziało wiele kultur i języków, dzięki temu jest bardzo bogate. Polecam także Izmir (miasto portowe) i jego plaże, to moje ulubione miejsce w Turcji. Ludzie tutaj są bardzo zrelaksowani i przyjaźnie nastawieni, a ty czujesz, że jesteś z dala od wszystkich swoich problemów. Nie ma nic przyjemniejszego niż siedzenie na brzegu i picie herbaty.

* Stambuł (Istanbul) to największe i najludniejsze miasto Turcji, które jednak nie jest jej stolicą.

Orhan Pamuk i książki wspomniane przez Basak

M.: Powiedz mi coś o waszej literaturze. Kto jest najpopularniejszym autorem w Turcji? Masz ulubioną książkę napisaną przez tę osobę?

Basak: Uwielbiam Orhana Pamuka, może o nim słyszałaś. Właściwie niektórzy ludzie w Turcji nie przepadają za nim, pewnie ze względu na jego polityczne przekonania, ale pomimo wszystko moim zdaniem jest rewelacyjny. Moja ulubiona książka jego autorstwa to "Czarna księga" i "Nazywam się Czerwień", obydwie były przetłumaczone na kilka języków.
Bardzo popularną autorką jest ostatnio także Elif Safak*. Nie lubię jej stylu, ale mnóstwo osób go uwielbia. Jest popularna zwłaszcza wśród młodych dziewczyn.

* W Polsce wydano kilka książek Elif Safak, między innymi "Bękart ze Stambułu" i "Czarne mleko".

M.: A co z muzyką? Którym piosenkarzem lub grupą muzyczną możecie się pochwalić? Jaki rodzaj muzyki jest najbardziej popularny w Turcji? Czego słuchasz najczęściej?

Basak: Szczerze mówiąc raczej nie słucham tureckich piosenek. Nie lubię naszej tradycyjnej muzyki, ale cenię kilka "nowszych" zespołów, między innymi Redd. Mogłabym też polecić Sebnem Ferach, która jest rockową piosenkarką oraz - w podobnych klimatach - Teomana. Najczęściej jednak słucham utworów zagranicznych artystów.


M.: Nie możemy zapomnieć też o kinie. Czy istnieje film, który każdy w twoim kraju powinien zobaczyć przed śmiercią?

Basak: Akurat ten sektor nie ma na swoim koncie zbyt wielu sukcesów z przeszłości, teraz jest już lepiej. Myślę, że każdy powinien zobaczyć "Baska Dilde Ask", co można przetłumaczyć jako "Kochać w innym języku". To historia miłosna o zwykłej dziewczynie i chłopaku, który jest głuchy, używa znaków, by porozumieć się ze światem. Warto jednak zaznaczyć, że tureckie filmy są najczęściej adresowane do Turków, bo używa się w nich charakterystycznych żartów itd.

M.: Który stereotyp z tych związanych z twoim krajem jest najbardziej fałszywy i niesprawiedliwy?

Basak: Nie znoszę tego, gdy poznaję kogoś z innego kraju i ta osoba pyta, czy Turcja leży na Półwyspie Arabskim. Często takie osoby są zaskoczone, że nie jestem ciemnoskóra. Właściwie my jesteśmy bardzo oddaleni od krajów arabskich i chociaż większość turków to muzułmanie, nie jesteśmy tacy jak Arabowie. Nasze kultury i style życia różnią się od siebie.

M.: Co najbardziej lubisz w swojej kulturze?

Basak: Być może zabrzmi to dziwnie, ale najbardziej lubię jedzenie. Po prostu uwielbiam turecką kuchnię i nie mogłabym bez niej żyć. Czasami boję się nawet wyjechać za granicę, bo myślę, że będzie mi go brakować. Tym jednak, co najbardziej przyciąga w moim kraju, jest jego wielokulturowość. Codziennie poznaję zupełnie różnych ludzi i nawet dzisiaj to mnie zaskakuje.

Basak, moja rozmówczyni

M.: Czy jest coś, co chciałabyś zmienić w sposobie życia w Turcji?

Basak: Kwestię kobiet. Nie jest łatwo być kobietą w tradycyjnej tureckiej rodzinie. Wbrew popularnym przekonaniom nie są one jak arabskie rodziny, ale jednak bywają bardzo nadopiekuńcze.Niektórzy rodzice nie ufają swoim córkom, uważają, że nie są one zdolne do tego, by żyć samodzielnie. To chyba największy problem mojego kraju. Mam szczęście, bo moja rodzina uważa, że potrafię sama o siebie zadbać, ale na wschodzie Turcji żyje mnóstwo ludzi, którzy mają odmienne zdanie.

M.: Słyszałaś kiedyś o Polsce? Może znasz jakieś nazwisko znanej osoby, miejsce, wiesz coś o języku...?

Basak: Chciałam kiedyś odwiedzić Polskę i przeprowadziłam małe badania ;) Wiem, że waszymi sąsiadami są Niemcy i Czesi, a najpopularniejszą religią jest chrześcijaństwo. Próbowałam też nauczyć się kilku słów po polsku, ale alfabet jest znacznie trudniejszy od naszego i miałam mnóstwo problemów z wymową. Kojarzę Kraków i bardzo chciałam go odwiedzić, ale niestety jeszcze nie miałam okazji. Wiem też, że jest tam bardzo zimno, w każdym razie zimniej niż u nas.

Mam nadzieję, że następnym razem, gdy usłyszycie o Turcji, w waszych głowach pojawi się więcej skojarzeń z tym krajem - zwłaszcza tych kulturowych i mniej stereotypowych. Bardzo dziękuję Basak (co prawda ona nie zrozumie tego, co tutaj piszę, ale wszystko dla niej przetłumaczę :)) za rozmowę, moim zdaniem jej odpowiedzi były bardzo inspirujące.

21 komentarzy:

  1. Niesamowita rozmowa, niestety z Turcją wiąże się wiele stereotypów, szczególnie powielanych przez Polaków i Basak po części je spróbowała obalić. Również mam znajomego z Turcji i on z kolei często podsyła mi turecką muzykę, jest ona bardzo specyficzna, ale lubię jej słuchać.
    Zaraz zabieram się za googlowanie wspomnianych autorów i ich książek, a także sprawdzę ten film, o którym mówiła Twoja rozmówczyni.
    Bardzo inspirujący post! Jeśli masz więcej znajomych z odległych krajów, to przeprowadź z nimi podobne rozmowy, proszę! Mam nadzieję, że cykl Kultura na świecie zagości na Twoim blogu na dłużej :-)
    Naprawdę strasznie spodobał mi się ten wywiad! :))

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Rzeczywiście z Turcją jest związanych mnóstwo stereotypów, mi (zanim poznałam Basak) zawsze kojarzyła się z kobietami w charakterystycznych strojach odsłaniających tylko oczy. Muzyka jest rzeczywiście specyficzna, większość piosenek ma bardzo delikatny wstęp, wokal zaczyna się dopiero po kilkudziesięciu sekundach i po jakimś czasie łatwo go kojarzyć z danym kawałkiem świata.
      Autorzy są w Polsce dość rozpoznawalni, film niestety już mniej - sprawdziłam go na Filmwebie, nie ma nawet polskiego tytułu. Zawsze jednak można próbować znaleźć go w wersji anglojęzycznej :)
      Dziękuję, bardzo się cieszę, że się podobało. Znam jeszcze kilka osób z innych krajów, ale właśnie z Basak dogaduję się najlepiej. Jeszcze nie wiem, czy cykl będzie stały, ale mam małą nadzieję, że tak, bo sama czytałam odpowiedzi na pytania o Turcji z ogromnym zainteresowaniem :)

      Usuń
  2. Świetny pomysł na taki post, wywiad. :) Ja sama w maju będę gościć u siebie dziewczynę, która pochodzi z Turcji i fajnie poczytać coś więcej o tym kraju. :)

    OdpowiedzUsuń
  3. Świetny post! Bardzo przyjemnie czytało mi się rozmowę z Basak, inspirujący wywiad. Tym bardziej, że w tym roku wybieram się do Turcji. Przez ten fakt wywiad mnie jeszcze bardziej zaciekawił.
    :)

    OdpowiedzUsuń
  4. Ależ rewelacyjny wywiad, super pomysł jestem pod wrażeniem :) Byłam pewna, że tłumaczyłaś jakiś artykuł, a nie rozmowę :) Co więcej nie miałam pojęcia, że obrazek, który dodałaś na fejsa pochodzi z Turcji, a przecież w tamtym roku na wakacjach byłam właśnie tam.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Nie chciałam się zdradzić tak do końca, dlatego pisałam bardzo ogólnie :) A zagadka ze zdjęciem nie była najłatwiejsza, bo zwykle Błękitny meczet jest pokazywany i oglądany z innej perspektywy. Cieszę się, że się podobało :)

      Usuń
  5. Turcja wydaje mi się być niesamowitym krajem. Głównie ze względu na wielokulturowość. Tureckie jedzenie także bardzo mnie ciekawi. Elif Shafak chyba bardziej została doceniona u nas, w Polsce, niż we własnym kraju. Ja za to uwielbiam jej styl, sposób budowania akcji, jej wyobraźnię.
    Bardzo ciekawy wywiad ;)

    OdpowiedzUsuń
  6. Ależ interesujący pomysł na post! Przeczytałam z prawdziwą przyjemnością. Trudno jest mi pozbyć się stereotypowego myślenia o Turcji, choć jednak dotyczy ono w dużej mierze kwestii kobiecej, co jak widzę niestety niezbyt mija się z prawdą :-/
    Pozdrawiam serdecznie:-)

    OdpowiedzUsuń
  7. No no zaskoczyłaś mnie takim wpisem . Bardzo ciekawy pomysł i pytania. Poczytałabym też chętnie o innych krajach. Czy planujesz zrobić więcej podobnych wpisów.

    OdpowiedzUsuń
  8. Genialna rozmowa! A pomyśleć, że mi Turcja od zawsze kojarzyła się z piłką nożną, zwłaszcza drużyną Galatasaray Stambuł i ich grą w Lidze Mistrzów... Ach tak to już jest ze mną ;) Poza tym wiedziałam gdzie się znajduje i słyszałam o niesamowitym smaku potraw, które chciałabym kiedyś w życiu spróbować. No i jeszcze te stereotypowe myślenie o kobietach było mi znane. A Ty co zrobiłaś? Odkryłaś przed Nam piękno tamtejszych miejsc, literatury, a nawet jego bolączki. Jestem pod niesamowitym wrażeniem! ;D To dzięki Tobie w mojej głowie zrodziły się niezwykłe wyobrażenia o tak nieznanym miejscu ;D

    OdpowiedzUsuń
  9. Bardzo miło się czytało :).
    Ach, zawsze chciałam udać się do Turcji. Teraz moja chęć została wzmożona. Mam nadzieję, że niedługo uda mi się spełnić tę zachciankę :).

    Pozdrawiam!

    OdpowiedzUsuń
  10. O kurczaki! Ależ to było interesujące.. czytałam z wypiekami na twarzy! świetny.. świetny pomysł! :D
    Co do Turcji.. hmm mam jakoś mało skojarzeń z tym krajem.. Kojarzę Istambuł.. coś tam wiem z historii, ale niewiele.. cieszę się, że mogłam przeczytać ten post.. bo mimo wszystko poszerzyłam przez to moje horyzonty! :)

    OdpowiedzUsuń
  11. No w porównaniu z pogodą w jej kraju, zdecydowanie można powiedzieć, że Polska to bardzo zimy kraj ;) Nie dziwi mnie to, że Twoją rozmówczynie denerwuje to, kiedy ludzie nie wiedzą gdzie leży jej kraj, podobne mamy przecież odczucia, kiedy pytamy obcokrajowców o Polskę. Choć zapewne bardziej wkurzające jest mylenie tamtejszej ludności z typowymi Arabami.

    Wywiad bardzo ciekawy, zarówno pod względem zadawania pytań, jak i udzielanych odpowiedzi. Mogę pogratulować!

    OdpowiedzUsuń
  12. Wspaniała znajomość!
    No i wcale się nie dziwie, że uwielbia swoją tradycyjną kuchnię - tyle przypraw!
    Bardzo ciekawa rozmowa :-)

    OdpowiedzUsuń
  13. Cudowny pomysł na post, z przyjemnością czytałam tę rozmowę. Nie miałabym nic przeciwko większej ilości takich wywiadów :)

    OdpowiedzUsuń
  14. Super wywiad :) czekam na kolejne posty tego typu :)

    OdpowiedzUsuń
  15. Bardzo ciekawy wywiad, pokazujący nam jedną z twarzy Turcji, których jest wiele :) Fajnie, że postanowiłaś go przeprowadzić i nam udostępnić.

    Ostatnio często spotykam się z Turkami na niwie zawodowej. Byłam też tam kilka razy służbowo i dwa razy spędziłam urlop. Bardzo lubię ten kraj i ludzi. Mogę się pomylić jeśli chodzi o dokładne procenty, ale z tego co wiem ok. 30% - 40% ludzi w tym kraju liczy sobie poniżej 35 roku życia. Jest to bardzo młode społeczeństwo, pełne zapału i energii. Ja tę energię widzę podczas mojej współpracy z nimi. Podczas urlopu zaś zauważyłam ogromną miłość, jaką darzą dzieci. Na każdym kroku spotykaliśmy się z zainteresowaniem i życzliwością skierowaną głównie do naszego synka :)
    Co więcej, ich obecna sytuacja gospodarcza jest bardzo obiecująca, co widzi drugie pokolenie emigrantów tureckich w Niemczech. Obecnie wykształceni w Niemczech młodzi ludzie tureckiego pochodzenia wracają do "starego" kreju i tam rozpoczynają działalność zawodową. Przy świadomej polityce i wsparciu rządu mają tam o wiele lepsze perspektywy niż w Europie. Należy jednak mieć na uwadze, że zachodnia Turcja i kurorty na południu to jednak zupełnie inny kulturowo kraj niż wschód kraju. Każdemu polecam spotkanie z Turcją, to bardzo ciekawy kraj i kultura.

    OdpowiedzUsuń
  16. Dołączę się do zachwytów nad tym postem;) To był bardzo dobry pomysł, mam nadzieję że uda Ci się przeprowadzić więcej takich rozmów!
    O Turcji wiem niewiele, więc każda informacja się przyda;)

    OdpowiedzUsuń
  17. Takie znajomości potrafią być bardzo inspirujące!
    kolodynska.pl

    OdpowiedzUsuń
  18. Ciekawy wywiad, liczę na więcej takich! :).

    OdpowiedzUsuń