sobota, 14 kwietnia 2012

Filozofia judaizmu
Liczba stron: 544
Jednym słowem: wartościowa

    Judaizm to religia monoteistyczna opierająca się na wierze w Boga, którego imię jest niepojęte i niewysłowione. Według autora książki Bóg szukający człowieka  stanowi ona nie tylko o sposobie życia, ale też myślenia. Została ukształtowana przez wyjątkowe wydarzenia, które zdarzyły się w szczególnych momentach historii. Jest religią narodową Żydów - ludzi, którzy zostali wystawieni na największe próby w dziejach. Z judaizmu wywodzi się chrześcijaństwo.

    Książka autorstwa Abrahama Heschela - żydowskiego teologa żyjącego w dwudziestym wieku - opowiada przede wszystkim o Bogu i Jego relacjach z człowiekiem. Rozpoczyna ją stwierdzenie, że religia jest odpowiedzią na ostateczne pytania, a jednak współcześni ludzie odsuwają ją w cień. Jedno proste zdanie, z którym ciężko jest się nie zgodzić, przenosi czytelnika do świata filozoficznych i religijnych rozważań na temat wiary i obecności Stwórcy w sercach i umysłach obecnie żyjących. Trzy części - Bóg, Objawienie, Odpowiedź - zostały podzielone na krótkie podrozdziały opowiadające o tym, co najważniejsze dla wyznawców judaizmu.

"Bóg nie jest perłą na dnie oceanu, której odkrycie zależy od umiejętności i inteligencji człowieka. Inicjatywa musi wyjść z naszej strony, chociaż wynik zależy od Niego, nie tylko od nas. Bez Jego miłości, bez Jego pomocy, człowiek nie jest zdolny być blisko Niego."

    Bóg szukający człowieka to prawdziwa cegiełka wiary: w sensie dosłownym - objętościowo - i w przenośni. Nie jest zbiorem świadectw wiary, skupia się raczej na opisie Boga, pomaga zrozumieć Jego tajemnicę. Tłumaczy, że On może być Alfą i Omegą, albo tylko kolejną ideą, nie ma niczego pośrodku. Jeśli miałabym opisać tę książkę w kilku słowach, musiałabym powiedzieć, że jest głęboka, przekonująca, ale przede wszystkim wymagająca. Czytając niektóre zdania miałam wrażenie, jakby autor przelał na papier wszystkie moje przekonania związane z wiarą, z kolei inne zmuszały mnie do skupienia uwagi na problemach istniejących wcześniej jakby obok mnie.

    Heschel wypełnił zdania treściami, o których można by rozmyślać przez całe życie. Słowami towarzyszącymi mi w trakcie czytania całej jego książki była myśl zamieszczona niemal na samym początku:  „Grecy uczyli się po to, by zrozumieć. Żydzi uczyli się po to, by czcić. Współczesny człowiek uczy się, aby korzystać.”. Ten krótki fragment w dużym stopniu nakreśla czytelnikowi szkic całej lektury. Jak się bowiem okazuje, według autora greccy filozofowie dążyli do objęcia wszystkiego rozumem, Żydzi akceptowali tajemnicę Boga i czcili Go, chociaż byli świadomi, że nie są w stanie pojąć niektórych prawd, natomiast w obecnych czasach ludzie traktują wiedzę jako środek do zdobycia władzy, utożsamiają wartość z tym, co przynosi korzyści. 

    Tym, co w tej książce najpiękniejsze, jest moim zdaniem jej tytuł oraz jego wytłumaczenie. Podczas gdy większość teorii religii pojmuje Boga jako byt milczący i obojętny, Heschel przypomina, że Biblia opowiada nie tylko o poszukiwaniu Boga przez człowieka. Autor lektury podsuwa czytelnikowi fragment Księgi Rodzaju, w którym Adam i Ewa słyszą wezwanie Pana:
"Gdzie jesteś?" (Rdz 3,9)
Pytanie to powraca jak echo, bezustannie. Naszą odpowiedzią na słowa Boga powinno być zwrócenie się ku Niemu.
    W pierwszej części swojej książki - Bóg - Heschel twierdzi między innymi, że nie istnieje wiara "od pierwszego wejrzenia". Jak powiedział: "Ten, kto prędko wierzy, prędko zapomina". 
Według niego wiara nie powstaje z niczego, w sposób niezamierzony. Autor mówi więc o rzeczach trudnych, które czasem wygodniej byłoby przemilczeć. (Być może właśnie to jego zdecydowanie sprawiło, że stał się on jednym z najpopularniejszych teologów.) Rozważania przynoszą wreszcie proste i oczywiste stwierdzenie, że niemożliwym jest objęcie Boga ludzkim rozumem. Na potwierdzenie swoich słów Heschel (nie tylko w tym wypadku, ale niemal ciągle) przytacza fragment Pisma Świętego:
"Oto przechodzi, ale Go nie widzę,
Mija, ale Go nie dostrzegam" (Hi 9,11)

    Druga część opowiada o Objawieniach, przedstawia judaizm jako religię czasu i wspomina o prorokach. Znajdziemy w niej piękne porównanie dotyczące tego, że nie można udowodnić piękna muzyki człowiekowi, który jest zarówno głuchy, jak i nieczuły; podobnie nie można podać dowodów na prawdomówność proroków osobom zamkniętym na wiarę.
    Trzecia i ostatnia część to rozważania na temat problemu grzechu, zła i prawości. Autor przedstawia Żydów jako naród, który wystawiono na największe próby - wspomina ludzi Synaju, jak i cierpiących w Auschwitz. Twierdzi, że: "Nasza egzystencja jest światu albo zbyteczna, albo niezbędna; bycie Żydem jest albo tragiczne, albo święte".
    Książka jest wypełniona niesamowitymi myślami, które zapadają w pamięć. Jest skarbnicą wiedzy przede wszystkim dla tych, którzy wierzą w Boga. Zabrakło mi w niej jedynie czegoś, co sprawiłoby, że mogłaby okazać się wartościowa także dla niewierzących. Myślę jednak, że każdy chrześcijanin znajdzie w niej coś dla siebie. Co prawda Bóg poszukujący człowieka to opowieść o filozofii judaizmu, ale pozwala zrozumieć to, co łączy obydwa wyznania -  historię, przyszłość, a także to, dlaczego Biblia jest tak ważna.
Za możliwość przeczytania książki dziękuję wydawnictwu Esprit!

24 komentarze:

  1. Napisałaś bardzo wartościową i emocjonalną recenzje, co widać już na pierwszy rzut oka i choć nie czytuje tego typu książek, to dla tej pozycji zrobię wyjątek.

    OdpowiedzUsuń
  2. w tej chwili nie ciągnie mnie do takich książek, ale dla zainteresowanych tym tematem wydaje się jak najbardziej dobra.

    OdpowiedzUsuń
  3. Niestety, nie interesują mnie pozycje stricte teologiczne, toteż pomimo pozytywnego wydźwięku Twojej recenzji po książkę raczej nie sięgnę...

    OdpowiedzUsuń
  4. Cóż, niestety nie jestem zbyt religijna, można nawet powiedzieć, że w pewnym sensie jestem areligijna, to w sumie chętnie przeczytałabym w wolnej chwili coś na temat judaizmu, a także innych religii, mających największe rzesze wyznawców. "Bóg poszukujący człowieka" jako opowieść o filozofii judaizmu brzmi całkiem interesująco, muszę się nad tą pozycją zastanowić. Bardzo dobra recenzja :)

    OdpowiedzUsuń
  5. Zdecydowanie to książka, którą muszę przeczytać. Cenię uduchowione pozycje a po Twojej recenzji jestem pewna, że prezentowana przez Ciebie lektura przypadnie mi do gustu:)
    Pozdrawiam!!

    OdpowiedzUsuń
  6. Wydaje się być bardzo ciekawa. Może kiedyś przeczytam.

    OdpowiedzUsuń
  7. Świetna recenzja, robi wrażenie. Książka także zapowiada się całkiem ciekawie, zaczaję się na nią w bibliotece :)

    OdpowiedzUsuń
  8. Książki o wierze nie za bardzo mnie do siebie ciągną, ale całkowicie nie skreślam tej pozycji :)

    OdpowiedzUsuń
  9. Świetna recenzja. Bardzo lubię takie pozycje, judaizm mnie bardzo interesuje i jak będę miała okazję to chętnie przeczytam.

    OdpowiedzUsuń
  10. Widzę że to porządna, dobra lektura ;)
    Pozdrawiam!!

    OdpowiedzUsuń
  11. Bardzo rzadko sięgam po takie książki, ale może czas to zmienić. Dobrze wiedzieć, że na rynku jest dostępna tak wartościowa pozycja. Pozdrawiam :)

    OdpowiedzUsuń
  12. Kolejna świetna książka Wydawnictwa Esprit? Chyba się nie dziwię. :)

    OdpowiedzUsuń
  13. Nie jestem osobą wierzącą, ale od lat interesuje mnie judaizm i sama sobie się dziwi, że tej książki jeszcze nie znam. Pora nadrobić!:)

    OdpowiedzUsuń
  14. Książka tematycznie wydaje mi się interesująca. Bardzo lubię książki religijne. Nie tylko te dotyczące religii chrześcijańskiej. Wszystkie wyznania bardzo mnie interesują. Z chęcią przeczytam tę książkę. Tym bardziej, że Twoja recenzja jest świetna. Pozdrawiam. :)

    OdpowiedzUsuń
  15. Nie czytam tego typu książek, jakoś mi nie podchodzą. Ta jednak wydaje się być interesująca, w każdym razie Twoja recenzja i zamieszczone cytaty bardzo mi się podobają.

    OdpowiedzUsuń
  16. bardzo ciekawa recenzja, mimo, że raczej nie czytam takich książek na tą chyba zwrócę uwagę :)

    OdpowiedzUsuń
  17. Świetna recenzja, zachęca do przeczytania :) I tak sobie właśnie myślę, że chyba się skuszę :)

    OdpowiedzUsuń
  18. Rzadko czytam takie książki, ale trochę wiedzy by się przydało!!

    OdpowiedzUsuń
  19. Nie czytałem jeszcze tego typu książek, ale trzeba to nadrobić. Pozdrawiam.

    OdpowiedzUsuń
  20. TO pozycja zdecydowanie nie dla mnie.

    OdpowiedzUsuń
  21. Książka wydaje się być ciekawa, jednak jak na razie nie mam ochoty na tego typu lektury.

    OdpowiedzUsuń
  22. W sumie wygląda dość ciekawie, ale tematycznie bliżej mi do innych pozycji

    OdpowiedzUsuń
  23. O judaiźmie bardzo wiele się słyszy, jednak nie przyszłoby mi do głowy przeczytanie książki, związanej z tą wiarą. Teraz wiem, że jednak warto byłoby dowiedzieć się czegoś więcej na ten temat :)

    OdpowiedzUsuń
  24. Wydaje się ciekawa rzeczywiście, ale nie przepadam za książkami o religii, wolę inne gatunki. ;)

    OdpowiedzUsuń